Bạn được mang rượu từ nước ngoài về Việt Nam trong hành lý, nhưng phần miễn thuế có định mức tính theo lít và theo độ cồn, chỉ áp dụng cho người từ đủ 18 tuổi; phần vượt định mức phải khai và nộp thuế. Ngoài hải quan còn có quy định hàng không: đồ uống trên 70% cồn không được chở, từ 24% đến 70% bị giới hạn tổng lượng, và chất lỏng trong hành lý xách tay bị giới hạn dung tích.
Rượu vang, rượu mạnh mang tên vùng là món quà người Việt hay xách về từ châu Âu, Nhật, Úc. Bài này đi qua hai lớp quy định đó theo cách dễ tính toán, cách đóng chai cho khỏi vỡ, chuyện cất rượu sau khi về tới khí hậu nóng ẩm, và vài điều về trách nhiệm khi biếu rượu. Bài không bàn chuyện chọn chai nào ngon; trang có danh mục riêng về rượu vang và đồ uống mang tên vùng nếu bạn muốn hiểu chai mình đang cầm.
Định mức miễn thuế rượu trong hành lý
Định mức hành lý miễn thuế của người nhập cảnh được quy định tại Nghị định 134/2016/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Theo văn bản này, rượu được tính theo ba nhóm và là các phương án thay thế nhau, không cộng dồn. Văn bản có thể đã được sửa đổi, nên bạn cần kiểm lại bản hiện hành trước chuyến đi:
| Nhóm | Định mức miễn thuế | Ví dụ dễ hình dung |
|---|---|---|
| Rượu từ 20 độ trở lên | 1,5 lít | Khoảng hai chai whisky, cognac loại 700 ml |
| Rượu dưới 20 độ | 2,0 lít | Khoảng hai chai vang loại 750 ml, còn dư một chút |
| Đồ uống có cồn khác, bia | 3,0 lít | Khoảng chín lon bia loại 330 ml |
| Người dưới 18 tuổi | Không được hưởng định mức rượu | Trẻ em đi cùng gia đình không "gánh" được thêm chai cho người lớn |
Nghị định này còn có một điểm hay bị bỏ qua: nếu bạn mang nguyên một chai có dung tích lớn hơn định mức nhưng không vượt quá 1 lít, chai đó vẫn được miễn thuế cả chai. Ngoài ra, định mức là cho mỗi người nhập cảnh, mỗi lần nhập cảnh, chứ không phải cho cả gia đình gộp chung một vali.
Vượt định mức thì sao
Mang quá định mức không phải là phạm luật nếu bạn khai báo. Phần vượt sẽ được tính thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng theo quy định hiện hành. Rượu là mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt cao, nên phần thuế phải nộp thường đáng kể so với giá chai ở nước ngoài. Bài không nêu mức thuế cụ thể vì thuế suất và cách tính có thể thay đổi; cán bộ hải quan tại cửa khẩu sẽ tính cho bạn.
Điều nên tránh là mang vượt rồi không khai. Hành lý có rượu hiện rất rõ qua máy soi, và hành vi không khai hàng vượt định mức bị xử lý theo quy định về vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, nặng hơn nhiều so với việc nộp thuế phần vượt. Nếu vali của bạn có nhiều chai hơn định mức, chọn lối có hàng phải khai và chuẩn bị hoá đơn mua hàng để việc tính thuế nhanh.
Còn một ranh giới nữa: hành lý là để dùng hoặc biếu tặng. Mang rượu về số lượng lớn, cùng loại, để bán là hoạt động nhập khẩu, phải có giấy phép kinh doanh rượu, tem rượu nhập khẩu và các thủ tục của doanh nghiệp. Chai rượu không có tem nhập khẩu trên kệ cửa hàng chính là dấu hiệu của hàng không đi qua con đường đó.
Giới hạn của hàng không: độ cồn, xách tay và hàng miễn thuế
Trên 70% cồn: không chở. Theo quy định về hàng nguy hiểm mà các hãng bay áp dụng, đồ uống có độ cồn trên 70% không được mang lên máy bay, kể cả hành lý ký gửi. Một số loại rượu mạnh đặc biệt rơi vào nhóm này.
Từ 24% đến 70%: giới hạn tổng lượng. Rượu mạnh thông thường như whisky, cognac, vodka nằm ở nhóm này. Quy định hàng không phổ biến cho phép mỗi người tối đa 5 lít, đựng trong bao bì bán lẻ còn nguyên. Mức này rộng hơn định mức miễn thuế, nên với rượu mạnh thì giới hạn thật sự thường là định mức hải quan.
Từ 24% trở xuống: không giới hạn theo quy định hàng nguy hiểm. Vang, bia, rượu sake phần lớn ở nhóm này. Lượng mang vẫn bị chặn bởi trọng lượng hành lý của hãng và định mức miễn thuế khi nhập cảnh.
Hành lý xách tay và chất lỏng. Quy định an ninh giới hạn mỗi chai lọ chất lỏng xách tay ở mức nhỏ. Chai rượu mua ngoài phố phải để trong hành lý ký gửi.
Rượu mua trong khu cách ly. Rượu mua ở cửa hàng miễn thuế sau cửa an ninh được mang lên máy bay trong túi niêm phong chuyên dụng kèm hoá đơn. Nếu có nối chuyến, đừng mở túi trước khi qua hết các điểm soi chiếu, vì ở điểm nối chuyến bạn có thể phải soi lại.
Đóng chai rượu trong vali ký gửi
Một chai vỡ không chỉ mất rượu mà còn làm hỏng cả vali quần áo. Cách đóng gói dưới đây dùng đồ có sẵn trong vali là đủ:
- Chọn vali cứng nếu có; vali mềm thì đặt chai ở giữa, xa các cạnh dễ bị va đập.
- Bọc từng chai một lượt túi ni lông kín miệng, buộc chặt, để nếu nứt thì rượu không thấm ra ngoài.
- Quấn ngoài bằng áo len, khăn dày hoặc quần jean, cuộn chặt cho chai không lăn được.
- Đặt chai nằm ngang, các chai cách nhau bằng lớp quần áo, không để hai chai chạm thẳng vào nhau.
- Lấp kín khoảng trống xung quanh để đồ trong vali không xô dịch khi bị xếp chồng.
- Nếu mang nhiều chai, cân nhắc mua hộp xốp hay túi bọc chai chuyên dụng ở cửa hàng rượu; nhiều cửa hàng ở vùng làm vang có bán sẵn.
Giữ hoá đơn mua rượu ở chỗ dễ lấy trong túi xách tay chứ không phải trong vali, để trình nhanh nếu cần tính thuế phần vượt định mức.
Cân vali trước khi ra sân bay. Một chai vang đầy nặng xấp xỉ một cân rưỡi kể cả vỏ, nên bốn năm chai đã chiếm một phần đáng kể hạn mức hành lý ký gửi của nhiều hạng vé phổ thông; phí hành lý quá cân có khi còn cao hơn khoản chênh giá bạn định tiết kiệm.
Tính trước số chai cho cả nhà: một ví dụ giả định
Ví dụ giả định: một gia đình gồm hai vợ chồng và hai con nhỏ đi châu Âu về, trong vali có bốn chai vang đỏ loại 750 ml mua ở vùng trồng nho và một chai cognac 700 ml làm quà cho ông bà. Nếu dồn tất cả vào vali của người chồng và anh ấy khai một mình, tổng rượu vang là 3 lít, cộng thêm chai rượu mạnh, rõ ràng vượt xa định mức của một người.
Cách tính hợp lý hơn là chia theo từng người lớn. Người vợ nhận hai chai vang, tổng 1,5 lít, nằm trong định mức 2 lít của rượu dưới 20 độ. Người chồng nhận chai cognac 700 ml, nằm trong định mức 1,5 lít của rượu từ 20 độ trở lên, và vì các định mức là phương án thay thế nhau, hai chai vang còn lại của anh ấy là phần vượt phải khai. Hai con nhỏ không có định mức rượu, nên không thể chia chai sang hành lý của các con để tính miễn thuế.
Kết quả của ví dụ: gia đình này vẫn mang về được đủ năm chai, chỉ cần khai phần vượt và nộp thuế cho hai chai vang, thay vì nộp cho cả bốn. Bài học rút ra là nên tính số chai từ lúc còn ở cửa hàng, quyết định mua bao nhiêu dựa trên số người lớn trong đoàn, và để mỗi chai nằm trong vali của người sẽ khai cho nó. Nếu không chắc cách tính, cứ đi lối có hàng phải khai và nhờ cán bộ hải quan tính giúp.
Sau khi về tới khí hậu nóng ẩm
Rượu mạnh như whisky, cognac khá bền: để chai đứng, đậy chặt, tránh nắng, ở nhiệt độ phòng là được. Vang thì nhạy hơn nhiều. Nhiệt độ cao làm vang chín nhanh, mất mùi trái cây tươi, có khi đẩy nút bần nhô lên. Ở Việt Nam, góc nhà mát nhất vẫn có thể lên quá ba mươi độ vào mùa hè, nên vang định cất lâu cần chỗ ổn định hơn, như tủ bảo quản vang, hoặc ít nhất là góc tối, xa bếp, xa cửa sổ hướng tây.
Chai vang dùng nút bần nên đặt nằm ngang để nút luôn ẩm, không co lại cho không khí lọt vào. Chai nắp vặn thì đứng hay nằm đều được. Nhiều người làm vang khuyên để chai nghỉ vài ngày sau chuyến bay dài trước khi mở, nhất là vang đỏ có cặn; mức độ ảnh hưởng của chuyện này còn được bàn cãi, nhưng để chai nghỉ đứng một hai ngày giúp cặn lắng xuống đáy, rót ra trong hơn.
Đừng cất vang trong ngăn mát tủ lạnh nhiều tháng: tủ lạnh quá lạnh, quá khô và rung liên tục. Ngăn mát chỉ hợp để làm lạnh chai trước khi mở vài giờ.
Biếu rượu cho có trách nhiệm
Rượu là món quà phổ biến, nhưng người mang về cũng là người góp phần quyết định chai rượu ấy được dùng ra sao. Vài nguyên tắc dựa trên Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 và các khuyến cáo y tế:
- Không tặng, không mời người chưa đủ 18 tuổi. Luật cấm bán, cung cấp rượu bia cho người dưới 18 tuổi, kể cả trong gia đình cũng nên giữ nguyên tắc này.
- Đã uống rượu bia thì không lái xe. Luật cấm điều khiển phương tiện giao thông khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn; khi biếu rượu cho người hay lái xe, nhắc một câu cũng là tử tế.
- Không ép uống trong các buổi khui chai mừng khách về.
- Phụ nữ mang thai, người đang dùng thuốc, người có bệnh gan nên hỏi bác sĩ trước khi uống bất kỳ loại rượu nào.
- Không mang rượu ngâm động vật hoang dã như rắn, bọ cạp, tắc kè: nhiều loài nằm trong danh mục CITES, cần giấy phép hoặc bị cấm buôn bán qua biên giới.
- Không mang rượu tự nấu không nhãn mua ở chợ: không ai biết độ cồn thật, và rượu chưng cất thủ công có nguy cơ chứa methanol, một chất độc gây ngộ độc nặng.
Một chai rượu mang tên vùng là quà đẹp khi người nhận dùng nó để thưởng thức trong bữa ăn, ở lượng vừa phải. Món quà mất ý nghĩa khi nó thành cái cớ để uống quá chén.
Câu hỏi thường gặp
Mang 3 chai rượu vang từ nước ngoài về có bị đánh thuế không?
Ba chai vang loại 750 ml là 2,25 lít, vượt định mức 2 lít cho rượu dưới 20 độ theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Phần vượt phải khai và nộp thuế theo quy định hiện hành. Hai người lớn đi cùng thì mỗi người có định mức riêng, nên chia chai vào hành lý của từng người.
Có được mang cả rượu mạnh lẫn rượu vang miễn thuế cùng lúc không?
Theo cách viết của Nghị định 134/2016/NĐ-CP, các định mức rượu là phương án thay thế nhau, không cộng dồn. Nghĩa là bạn chọn hưởng định mức theo một nhóm. Văn bản có thể đã được sửa đổi, nên hãy kiểm lại bản hiện hành hoặc hỏi cán bộ hải quan.
Trẻ em đi cùng có được tính thêm định mức rượu cho gia đình không?
Không. Người dưới 18 tuổi không được hưởng định mức miễn thuế đối với rượu và thuốc lá. Mỗi người lớn chỉ dùng định mức của chính mình, nên một gia đình hai người lớn, hai trẻ nhỏ chỉ có hai suất định mức rượu.
Rượu mua ở cửa hàng miễn thuế sân bay nước ngoài có được miễn thuế khi về Việt Nam không?
Chữ "miễn thuế" ở cửa hàng sân bay là miễn thuế của nước bán. Khi nhập cảnh Việt Nam, chai rượu đó vẫn tính vào định mức hành lý như rượu mua ngoài phố. Vượt định mức thì vẫn phải khai và nộp thuế phần vượt.
Rượu sake, soju Hàn, Nhật tính vào nhóm nào?
Phần lớn sake và soju phổ biến có độ cồn dưới 20 độ, nên thường tính vào nhóm rượu dưới 20 độ. Một số loại soju truyền thống hay rượu chưng cất của Nhật như shochu có độ cồn cao hơn. Hãy đọc độ cồn in trên chai để biết chai thuộc nhóm nào.
Chai rượu bị vỡ trong vali ký gửi thì hãng bay có bồi thường không?
Mỗi hãng bay có điều kiện vận chuyển riêng, và nhiều hãng loại trừ trách nhiệm với đồ dễ vỡ không được đóng gói phù hợp. Đọc điều kiện vận chuyển của hãng, đóng gói kỹ, và nếu chai có giá trị lớn thì hỏi hãng về khai giá trị hoặc bảo hiểm hành lý.